از ارتقاهایی كه انجام داده اید، بیش از اندازه انتظار نداشته باشید

مولف: علی محمد حسینی

 یكی از مطالب حائز اهمیت این است كه از ارتقای انجام شده، كارآیی بیش از انتظار، توقع نداشته باشید. به یاد داشته باشید كه ارتقای پردازنده، موانع مربوط به كارآرایی ضعیف سایر اجزا كامپیوتر از قبیل حافظه اصلی ( RAM )، كمبود حافظه پنهان ثانویه و یا كندی هارددیسك را از بین نمی برد. نباید انتظار داشته باشید كه با ارتقای سیستم خود، به كارآیی سیستم های جدید را بدست آورید. البته یك ارتقای سخت افزاری، عمر مفید كامپیوترتان را یكی دو سال دیگر افزایش می دهد كه این زمان برای دستیابی به تكنولوژیهای جدیدی كه هنوز به بازار نیامده اند، زمان مناسبی است.

در نظر داشته باشید كه ارتقای سیستم، باعث صرف هزینه زیاد، (آن هم فقط برای اهداف موقتی و حاشیه ای )می شود. بنابر این همیشه در تصمیم گیری های خود، هزینه را نیز در نظر بگیرید. مثلاً با پایین آمدن قیمت های RAM، افزودن حافظه اضافی به كامپیوتر، بهترین انتخاب برای افزایش كارآیی سیستم  است، البته از خرید وسایلی كه در فاصله زمانی كوتاه، از رده خارج شده و باید تعویض شوند نیز باید خودداری كنید. به عنوان مثال با خرید یك كارت گرافیكی كه فاقد توانایی لازم برای نمایش تصاویر 3 بعدی است نمی توانید از بازیهای رایج كامپیوتری، به بهترین وجه استفاده كنید.

هنگامی كه صحبت از ارتقای كارآیی به میان می آید، صراحتاً باید گفت كه هدف، فقط افزایش سرعت است. ارتقای كارآیی به معنی كاهش مدت زمان راه اندازی سیستم، تسریع نمایش تصاویر گرافیكی و نمایش بدون دردسر تصاویر ویدئویی می باشد. برای افزایش كارآیی، ارتقای قطعات زیر در اولویت قرار دارد:

·        پردازنده مركزی ( CPU ) و حافظه پنهان ثانویه (L2 Cache  )

·        حافظه اصلی سیستم ( System RAM )

·        كارت گرافیكی

·        هارددیسك

·        درایو CD – RAM  

·         مودم

 مشكلات مربوط به ارتقا

اگر همه چیز به خوبی پیش نرود چه اتفاقی می افتد ؟ وحشت زده نشوید. احتمال دارد كه با یك تعمیر ساده بتوان به سیستم جدید ارتقا یافته، حیاتی دوباره بخشید.

·        هارددیسك رابررسی كنید

 اگر كامپیوتر شروع به كار نكرد، مشكل ممكن است مربوط به هارددیسك باشد. برای كسب اطلاعات در این زمینه، اعمال زیر را انجام دهید :

1.    ابتدا مطمئن شوید كه كابلهای درایو، به طور محكم در محل نصب شده اند و برق را به درایو می رسد. در حین راه اندازی سیستم، به هر گونه علامتی كه مربوط به درایو می شود، توجه كنید.

2.    اطمینان حاصل كنید كه هارددیسك به رابط IDE اولیه متصل شده است. همچنین جامپرهای درایو، باید بدرستی در حالت master تنظیم شده باشند نه حالت slave

3.    اگر با انجام كارهای فوق مشكل برطرف نشد در هنگام راه اندازی سیستم وارد برنامه بایوس شوید. تنظیمات مربوط به رابط IDE هارددیسك را بررسی كنید و آن را روی حالت تشخیص خودكار هارددیسك قرار دهید.

4.    اگر باز هم مشكل بر طرف نشد، احتمال دارد كه اطلاعات بایوس دچار تغییر شده باشد. در این صورت باید اطلاعات مربوط به پیكر بندی سیلندرهای سیستم را وارد كنید.    

اشكالات مربوط به كارت

چنانچه كارتهای اضافه شده به كامپیوتر، با سیستم عامل و یا اجزای روی مادربرد سازگاری نداشته باشند، ممكن است مشكلاتی بروز نماید. اگر فكر می كنید كه تجهیزات جانبی عامل بروز اشكالات هستند، باید آنهارا از كامپیوتر جدا كنید. برای انجام این كار، كارهای زیر را انجام دهید :

1.      كامپیوتر را خاموش كنید و كابل برق آن را از پریز بیرون بكشید.

2.      لوزم جانبی خارجی  وغیر ضروری از جمله مودمها، اسكنر، جوی استیكها وچاپگرها را از كامپیوتر جدا كنید .

3.      هر نوع كارت و یا قطعه داخلی غیر ضروری را از كامپیوتر خارج كنید، از جمله كارتهای صوتی، كارتهای شبكه ¹و كارت ورودی و خروجی ² و حتی CD – ROM درایوها، همه باید از كامپیوتر خارج شوند .

4.      ویندوز  را راه اندازی و روند راه اندازی سیستم را پیگیری كنید. سیستم عامل باید عدم حضور كارتها را تشخیص داده و تنظیمات لازم را انجام دهد.

5.      به مجرد اینكه تنظیمات سیستم اصلاح شده، سیستم را مجدداً راه اندازی كنید و به نحوة عمل آن به دقت توجه نمایید. اگر اشكال بر طرف شد، می توانید قطعات را یكی یكی به دستگاه اضافه كنید.

6.      هر قطعه را جداگانه نصب كنید و بگذارید كه سیستم عامل آن را تشخیص داده و به خوبی راه اندازی نماید.این عمل را تكرار كنید تا این كه تمام قطعات با موفقیت نصب شده و یا منشأ بروز مشكل پیدا شود.

7.      اگر بعد از نصب یكی از قطعات، اشكال قبلی مجدداً ایجاد شد، می توانید نتیجه بگیرید كه مشكل مربوط به این قطعه بوده است. نرم افزار راه انداز بسیاری از دستگاه ها، روش خاصی را برای راه اندازی آن قطعه استفاده می كنند. Update كردن سریع بایوس های flash نیز ایده خوبی برای رفع این مشكل است.

تشخیص عیب و رفع آن

اگر مادربرد سیستم با مشكل مواجه شود،چه باید كرد ؟ متأسفانه مادربردها به راحتی قابل تعمییر نیستند. دستكاری در مادربرد، از یك طرف و قدیمی شدن آن از طرف دیگر، باعث ایجاد ترك هایی در آن می شود كه باعث قطع شدن ارتباطات روی مادربرد شده و آن را غیر قابل استفاده می نماید.

 برخی از مشكلات عمده كه باعث بروز عیب در مادربرد می شوند عبارتد از :

1.       حرارت بیش از اندازه

2.      نوسانات شدید جریان برق

3.      از كار افتادن باطری CMOS

·        حرارت بیش از اندازه

حرارت بیش از اندازه ممكن است در دراز مدت، مشكلاتی ایجاد كند. فشار وارد شده به اجزای مادربرد كه در اثر گرم و سرد شدن آنها روی می دهد، باعث انبساط و انقباض آنها و در نتیجه فرسوده شدن این اجزا می شود. این مشكل باعث می شود كه كابل ها و اجزای روی مادربرد ترك بردارند. همچنین این مسئله می تواند به تراشه ها نیز آسیب برساند بطوری كه آنها دیگر قادر به هدایت جریان الكتریسیته نباشند.

مهمتر از همه این كه حرارت می تواند باعث ایجاد مشكلات ناشناخته ای شود. یك كامپیوتر ممكن است هنگام صبح، به طور عادی روشن شود، اما اواخر همان روز با اشكالات مرموزی چون اشكال در حافظه و دیگر مشكلات مواجه گردد. حتی یك كامپیوتر كه هنگام صبح به خوبی راه اندازی می شود ممكن است بعد از چند ساعت كار، هنگام راه اندازی مجدد دچار مشكل شود.

معمولاً مشكلات مربوط به حرارت، از منبع تغذیه، پردازنده و یا عدم جریان مناسب هوا در داخل جعبه داخل كامپیوتر ناشی می شوند. نتیجه اینكه اگر بدون پیدا كردن عامل ایجاد حرارت و رفع آن، یك مادربرد معیوب را تعویض كنید، مادربرد جدید نیز ممكن است در معرض خطر قرار گیرد.

·        نوسانات برق

یك مسئله جالب توجه، نوسانات جریان برق است كه معمولاً می دانید چه زمانی اتفاق می افتد. به همین علت، راحت تر از سایر اشكالات می توان آنها را تشخیس داد، ولی باید بدانید كه افزایش بسیار كم ولتاژ، می تواند قطعات الكترونیكی بسیار حساس را بسوزاند. در زیر، علل عمده ای كه باعث ایجاد نوسانات در جریان برق می شوند،آورده شده است :

1.      افزایش شدید جریان برق كه در اثر صاعقه و یا اتفاقاتی شبیه به آنایجاد می شود.

2.      افزایش ولتاژ برق كه در اثر دستگاههای دیگر و یا خطوط تلفن ایجاد می گردد.

3.      اشكالات متناوبی كه ناشی از افت ولتاژ و یا افزایش اندك ولتاژ هستند.

در اغلب موارد،با استفاده از یك UPS و یا یك محافظ جریان برق، می توان از آسیب رسیدن به مادربرد جلوگیری نمود. 

·        مشكلات مربوط به باطری

اشكال عمده ای كه به راحتی نیز می توان آن را برطرف كرد مربوط به باطری مادربرد است. بی نقص بودن باطری CMOS، این اطمینان را ایجاد می كند كه BIOS می تواند به اطلاعات حیاتی مربوط به پیكر بندی سیستم همواره دسترسی داشته باشد، حتی اگر كامپیوتر ماهها و سالها خاموش بماند. این باطری كوچك روی مادربرد،باعث می شود كه كامپیوتر برای همیشه به درستی راه اندازی شود. ولی باطریها عاقبت از كار می افتند و اغلب بعد از 5 سال نشانه های خرابی در آنها ظاهر می شود.

بطور مثال چنانچه كامپیوتر، بعد از خاموش شدن نتواند تاریخ صحیح را حفظ كند، مشكلی برای باطری بوجود آمده است.

باطری كامپیوتر را از هر فروشگاه كامپیوتری می توان خریداری نمود. ابتدا باید نوع مناسب و مشابه باطری قبلی را پیدا كرده و سپس آن را تعویض كنید. معمولاً سه نوع باطری مادربرد وجود دارد :

1.      الكلی

2.      هیدرید فلزی نیكل

3.      لیتیومی