بیماری های کامپیوتري (بخش دوم)

مولف: حسين غروي

برای مطالعه بخش اول اینجا را کلیک کنید

·       صندلي مناسب:

شما كه با كامپيوتر كار مداوم داريد بايد هميشه اين موضوع را به خاطر داشته باشيد كه بد نشستن بر روي صندلي و همچنين استفاده از صندلي نامناسب عوارض جانبي بسيار زيادي از قبيل گردن درد، كمر درد، پشت درد، دست درد، پا درد و... به بار مي آورد و استفاده از صندلي مناسب و يادگيري طريقه صحيح نشستن بر روي صندلي از اين عوارض جلوگيري مي كند. براي نشستن پشت كامپيوتر سعي كنيد حتي الامكان از صندلي هايي استفاده كنيد كه پشتي منعطفي دارند و با ميزان فشار كمر شما، عقب و جلو مي روند . اين صندلي ها  داراي تكيه گاه فنري هستند و به وسيله يك اهرم به ميله صندلي متصل شده است.  شما مي توانيد ارتفاع اين نوع صندلي ها را با اندام خود تنظيم  كنيد. ميله اين نوع صندلي ها از پايين به يك فنر قوي در زير نشيمنگاه مربوط مي شود كه مي توان بوسيله مهره اي كه براي تنظيم آن در نظر گرفته شده ميزان فشار فنر و پشتي آن را  با توجه به مشخصات خود تغيير داد. در صندلي هاي نوع پيشرفته تر از دو نوع فنر ديگر هم استفاده  شده كه يكي عمودي و ديگري به صورت 45 درجه عمل مي كند و به راحتي كاربر كمك بيشتري مي كند. در اين نوع صندلي ها هنگام نشستن يا برخاستن كاربر فنر عمودي همانند فنر صندلي دوچرخه كمي صندلي به پايين مي رود اين امر باعث جلوگيري از وارد شدن ضربه و فشار زياد به عضلات پا در هنگام نشستن مي گردد. فنر 45 درجه هم كه به نشيمنگاه متصل است هنگامي عمل مي كند كه شما بعد از چند دقيقه كار كردن با كامپيوتر قصد كمي استراحت را داريد و به پشتي آن تكيه مي دهيد. در اين حالت كه وزن بدن شما تا حد زيادي به پشتي صندلي فشار مي آورد نشيمنگاه صندلي هم تا حد 15 الي 20 درجه نسبت به افق كج مي شود و باعث مي شود كه احساس راحتي بيشتري بكنيد. البته بايد به اين مسئله توجه كنيد كه اين زاويه نبايد از 20 درجه بيشتر باشد چون در اين حالت فشار وارده به ستون فقرات شما به حالت غير عادي تبديل مي شود كه خود باعث ايجاد عوارض در بدن شخص مي گردد.

اين صندلي ها گردان هستند و ارتفاع استاندارد آن از كف زمين تا زير زانو بايد در حدود 45 سانتيمتر باشد كه كاربر مي تواند در صورت عدم تناسب ارتفاع صندلي آن را متناسب با اندام خود تنظيم كند. اين صندلي ها بايد در ارتفاعي تنظيم شود كه هنگام نشستن كاربركف پاها بر روي زمين به صورت كاملا صاف قرار بگيرد و يا  غير اين صورت بر روي زير پايي به طور كاملا صاف قرار بگيرد به طوري كه پاشنه پا و انگشتان پاي شما در حالت موازي قرار بگيرد و به آنها هيچگونه فشاري وارد نشود. در اين حالت پاي راست بايد كمي جلوتر از پاي چپ در زير ميز قرار گيرد. راه ديگر تشخيص متناسب بودن اندازه ارتفاع صندلي آن است كه به زاويه زانو هاي خود دقت كنيد، در صورتي كه زاويه زانوهاي شما 90 درجه بود نشانگر وضعيت صحيح و ارتفاع مناسب صندلي است.

پايين بودن بيش از اندازه ارتفاع صندلي باعث عدم تسلط شما به كيبرد و ماوس و اجبار در بالا نگه داشتن شانه ها براي كار با كيبرد  و در نتيجه خستگي زود هنگام و عدم توانايي كاربر در كار كردن راحت با آن مي شود. ارتفاع بيش از اندازه صندلي به صورتي كه پاهاي كاربر به طور كاملا صاف بر روي زمين قرار نگيرد و يا آويزان بودن پاها باعث مسدود شدن رگهاي خون رسان به پاهاي شما مي شود. سعي كنيد در صورت تنظيم ارتفاع صندلي در ارتفاعي بالاتر از اندازه استاندارد حتما از زير پايي استفاده كنيد و هرگز پاهاي خود را بر روي چرخهاي صندلي قرار ندهيد چون اين امر باعث عدم قرار گيري انگشتان و پاشنه پا در سطحي موازي مي گردد.

پشتي صندلي به طور استاندارد بايد تمام محيط پشت و كمر شما را در بر بگيرد. انحناي اين پشتي بايد متناسب با انحناي ستون فقرات و گودي كمر شما باشد تا فشار متناسبي را به تمامي سطح بدن شما وارد كند. فشار فنر پشتي صندلي به كمر و پشت شما بايد در حد متناسب با شد كه براي تشخيص متناسب بودن آن بمدت نيم ساعت بطور مداوم در حالي كه پشتي صندلي در اتصال كامل با پشت و كمر شماست به كار بپردازيد بعد از نيم ساعت در صورتي كه در پشت خود احساس خستگي و درد نكرديد و فشار پشتي صندلي به نظرتان مزاحم نبود فشار فشار مناسبي است در غير اين صورت بايد به تنظيم مجدد آن بپردازيد. البته تا حد زيادي در همان ابتداي امر شخص توانايي تشخيص متناسب بودن يا نبودن فشار پشتي صندلي را دارد.  

براي نشستن روي صندلي حتما به حالت راحت و صاف بر روي صندلي بنشينيد. شانه هاي شما در هنگام نشستن بايد تا حد امكان عقب باشند. خميدگي عضلات شانه به جلو در دراز مدت تبديل به عادت مي شود و در اين نواحي ايجاد درد مي كند. بيشتر مردم هنگام نشستن روبه روي كامپيوتر شانه هايشان را خم مي كنند كه اين امر بدليل قرار نگرفتن در زاويه مناسب نسبت به مانيتور است و نشان دهنده اين است كه مانيتور بيش از حد پايين است. همانطور كه در مقاله قبلي Ergonomics گفته شد مانيتور در حالت استاندارد بايد حدود 5 الي 15 درجه از سطح افق بالاتر باشد. در اين حالت بدن نيازي به خميدگي براي تسلط به مانيتور را ندارد.

هيچگاه هنگام نشستن بر روي صندلي لم ندهيد حتي اگر مشغول ديدن فيلم هستيد كه اين امر باعث ايجاد قوز در شما مي شود. حالتهاي صحيح نشستن پشت كامپيوتر شايد در نگاه اول براي شما غير عادي و عجيب و شايد حتي خنده دار باشد چون اكثر كساني كه با كامپيوتر كار مي كنند چيزي از استانداردهاي Ergonomics نمي دانند و آن را رعايت نمي كنند و به همين خاطر به طور ناخود آگاه طريقه غلط استفاده از كامپيوتر در ذهن ما جاي گرفته و طريقه صحيح آن براي ما غير عادي جلوه مي كند. كساني كه به استفاده از كامپيوتر به طريقه غلط ادامه مي دهند به طور قطع دچار عوارض جانبي آن خواهند شد در حالي كه با رعايت اصول ساده ي Ergonomics مي توان از بروز اين عوارض جلوگيري كرد و در واقع كار عجيب را كساني انجام مي دهند كه با عدم رعايت اصولي ساده، مشكلات بسياري را براي خود ايجاد مي كنند. يادگيري و تصحيح رفتارهاي غلط شايد در ابتدا مشكل باشد ولي با توجه به ميزان سودي كه در گرو اجراي اصول Ergonomics متوجه شخص مي شود چيزي به حساب نمي آيد.

در مقاله بعدي Ergonomics  باز هم به بيان استاندارد هاي ديگري مي پردازيم.

گروه مهندسي"آهو"